Δημόσιες συμβάσεις – Διαδικασία ανάθεσης - Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Αρχή της δικονομικής αυτονομίας των κρατών μελών. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (τρίτο τμήμα) της 7ης Αυγούστου 2018, στην υπόθεση C‑300/17 (Δημοσι

«Προδικαστική παραπομπή με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο, Ουγγαρία) – Δημόσιες συμβάσεις – Διαδικασίες προσφυγών – Οδηγία 89/665/ΕΚ – Αγωγή αποζημιώσεως – Άρθρο 2, παράγραφος 6 – Εθνική νομοθεσία η οποία εξαρτά το παραδεκτό αγωγής αποζημιώσεως από την προηγούμενη διαπίστωση κατά τρόπο απρόσβλητο του παράνομου χαρακτήρα της αποφάσεως της αναθέτουσας αρχής που προκάλεσε την προβαλλόμενη ζημία – Προσφυγή ακυρώσεως – Προκαταρκτική διαδικασία προσφυγής ενώπιον τμήματος προσφυγών – Δικαστικός έλεγχος των αποφάσεων του τμήματος προσφυγών – Εθνική νομοθεσία αποκλείουσα την επίκληση λόγων που δεν έχουν προβληθεί ενώπιον του τμήματος προσφυγών – Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 47 – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Αρχές της αποτελεσματικότητας και της ισοδυναμίας»

Παρατηρήσεις Γιώργου Τσερκέζη:

Το Δικαστήριο της ΕΕ στην υπόθεση C-300/17 έκρινε ότι το δίκαιο της ΕΕ δεν επιβάλλει σε ένα εθνικό δικαστήριο να παραβλέψει τους εσωτερικούς του δικονομικούς κανόνες που προσδίδουν δύναμη δεδικασμένου σε μία δικαστική απόφαση, ακόμη κι όταν η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση συνεπάγεται την αποκατάσταση μίας παραβίασης του ευρωπαϊκού δικαίου. Το κενό της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που ρυθμίζει αυτό το ζήτημα αναπληρώνεται από τις εθνικές δικονομικές διατάξεις που προβλέπουν την αρχή του δεδικασμένου αλλά πάντοτε σύμφωνα με την αρχή της δικονομικής αυτονομίας των κρατών – μελών. Οι εθνικοί δικονομικοί κανόνες δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκοί από αυτούς που διέπουν παρόμοια αμιγώς εθνικά ζητήματα (αρχή της ισοδυναμίας) και δεν πρέπει να περιορίζουν την άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία σε τέτοιο βαθμό που να την καθιστούν πρακτικά αδύνατη ή ιδιαίτερα δύσκολη (αρχή της αποτελεσματικότητας).

Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο ΕΕ επανειλημμένα έχει επισημάνει ότι η Οδ.89/665 ρυθμίζει μόνο το ελάχιστο περιεχόμενο των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούν οι διαδικασίες προσφυγής που προβλέπει το εσωτερικό δίκαιο για τη διασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων έναντι παραβάσεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων. Η ευχέρεια που παρέχεται στα κράτη μέλη από το άρθρο 2, παράγραφος 6, της οδηγίας 89/665 δεν είναι απεριόριστη και εξακολουθεί να υπόκειται στην προϋπόθεση ότι η προσφυγή ακυρώσεως που προηγείται οποιασδήποτε αγωγής αποζημιώσεως πρέπει να είναι αποτελεσματική. Στα κράτη μέλη εναπόκειται, όταν καθορίζουν τους δικονομικούς κανόνες που διέπουν τα ένδικα βοηθήματα με τα οποία διασφαλίζεται η προστασία των δικαιωμάτων που παρέχει το δίκαιο της Ένωσης στους θιγόμενους από αποφάσεις των αναθετουσών αρχών υποψηφίους και προσφέροντες, να λαμβάνουν μέριμνα ώστε να μη παραβλέπεται ούτε η αποτελεσματικότητα της οδηγίας 89/665 ούτε τα δικαιώματα που απονέμονται στους ιδιώτες από το δίκαιο της Ένωσης.

Eθνική δικονομική ρύθμιση που εξαρτά τη δυνατότητα προβολής αξιώσεως αστικού δικαίου, σε περίπτωση παραβάσεως των κανόνων που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις και την ανάθεση αυτών, από την προϋπόθεση να έχει προηγουμένως διαπιστωθεί κατά τρόπο απρόσβλητο με δικαστική απόφαση με δύναμη δεδικασμένου η παράβαση, μπορεί να θεωρηθεί ως συμβατή με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.