Καταλογισμός μελών Δ.Σ. δημοτικής ανώνυμης εταιρίας

1541/2021 ΕλΣυν ΙΙ Τμ.
----------------------------------------------------------------------------------------
Περίληψη
Έλλειμμα στην οικονομική διαχείριση δημοτικής επιχείρησης –Καταλογισμός σε βάρος των μελών του Δ.Σ. της επιχείρησης – Μη υποβολή σε προληπτικό έλεγχο των ΧΕΠ για τη πληρωμή των δαπανών της – Μη έκδοση ΧΕΠ για ορισμένες δαπάνες της - Μη επαρκής για τη θεμελίωση της καταλογιστικής ευθύνης η απλή αναφορά στην ύπαρξη αντικειμενικής ευθύνης του εκκαλούντος λόγω της ιδιότητάς του ως μέλους του Δ.Σ. της εταιρείας, - Έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ τυχόν πράξεων ή παραλείψεών του και των αιτιών πρόκλησης του ελλείμματος. – Μη νόμιμος ο καταλογισμός του ελλείμματος υπέρ του Δήμου, μοναδικού μετόχου της δημοτικής ανώνυμης εταιρίας, καθόσον αυτή αποτελεί ίδιο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που διαθέτει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, καθώς και διαχείριση ανεξάρτητη από αυτή του Δήμου – Δεκτή η έφεση

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 12 Ιανουάριου 2021, με την ακόλουθη σύνθεση: Άννα Λιγωμένου, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Τμήματος, Βασιλική Ανδρεοπούλου, Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Σύμβουλοι, Ευθύμιος Καρβέλης (εισηγητής) και Ιωάννης Νταλαχάνης, Πάρεδροι, που μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.
Γενικός Επίτροπος Επικρατείας: Παραστάθηκε ο Αντεπίτροπος Επικράτειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Ευάγγελος Καραθανασόπουλος, ως νόμιμος αναπληρωτής της Γενικής Επιτρόπου Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία είχε κώλυμα.
Γραμματέας: Ιωάννης Αθανασόπουλος, Γραμματέας του Δευτέρου Τμήματος.
Για να δικάσει την από 22.11.2017 έφεση (Α.Β.Δ: 3068/28.11.2017) του ……… του…….., κατοίκου … Θεσσαλονίκης ( …….. 1), ο οποίος παραστάθηκε δια δηλώσεως του άρθρου 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 (Α' 127/29.6.2020) της πληρεξούσιας δικηγόρου του Βασιλικής Κωσταβάρα (Α.Μ./Δ.Σ.Θ. 6178),
κατά του Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε δια δηλώσεως του άρθρου 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου.
Και κατά του Δήμου …, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος παραστάθηκε δια δηλώσεως του άρθρου 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 του πληρεξουσίου δικηγόρου του Θεοδώρου Μαυρίδη (Α.Μ./Δ.Σ.Θ. 4957).
Με την έφεση αυτή επιδιώκεται η ακύρωση της 2/29.9.2017 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, το Δικαστήριο άκουσε:
Τον Αντεπίτροπο Επικράτειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος ανέπτυξε την από 12.1.2021 γνώμη του και πρότεινε την παραδοχή της έφεσης.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε, στις 20 Απριλίου 2021, σε διάσκεψη εξ αποστάσεως με τη χρήση τεχνικού μέσου που διασφαλίζει τη μυστικότητά της (άρθρο 295 παρ. 1 και 2 του ν. 4700/2020 και άρθρο 36 του ν. 4745/2020, Α' 214/6.11.2020).
Αφού μελέτησε τη δικογραφία,
Σκέφτηκε σύμφωνα με τον νόμο και
Αποφάσισε τα ακόλουθα:
1. Για την κρινόμενη έφεση έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (βλ. το 362344254951 0301 0019 ηλεκτρονικό παράβολο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και το από 4.1.2021 αποδεικτικό πληρωμής της Τράπεζας Πειραιώς).
2. Με την έφεση αυτή, όπως οι λόγοι της αναπτύσσονται με το από 7.1.2021 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η ακύρωση της 2/29.9.2017 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς, κατά το μέρος με το οποίο καταλογίστηκε ο εκκαλών, ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της μονοπρόσωπης δημοτικής ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «… Ανώνυμη Εταιρία», με το ποσό του 1.101.682,65 ευρώ, που αντιστοιχεί σε ισόποσο έλλειμμα, που φέρεται ότι δημιουργήθηκε στην οικονομική διαχείριση οικονομικού έτους 2011 της ως άνω δημοτικής επιχείρησης. Η κρινόμενη έφεση έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, συνεπώς, πρέπει να γίνει τυπικώς δεκτή και να εξετασθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητά της.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 141 του ισχύοντος κατά τον κρίσιμο χρόνο π.δ/τος 1225/1981 «Περί εκτελέσεως των περί Ελεγκτικού Συνεδρίου διατάξεων» (Α' 304), οι καταλογιστικές πράξεις των Κλιμακίων του Δικαστηρίου πρέπει να περιέχουν, πλην άλλων, «αιτιολογικόν», ήτοι ένα ελάχιστο περιεχόμενο, που περιλαμβάνει την αναγκαία ιστορική και νομική αιτία που δικαιολογεί την υφιστάμενη δημοσιονομική ενοχή, κατά τρόπο που αφενός να καθίσταται ο καταλογιζόμενος γνώστης των λόγων, για τους οποίους καταλογίστηκε, ώστε να μπορεί να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του, αφετέρου να είναι εφικτός ο δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας του επιβαλλόμενου καταλογισμού, προς τον σκοπό της παροχής πλήρους δικαστικής προστασίας (ΕλΣυν … Τμ. 1010/2018, 870/2016, 3941, 580/2014, 726/2011, 3012/2009, 2095/2007 κ.ά.). Το ίδιο ισχύει δε, υπό το καθεστώς του ν. 4055/2012 (Α' 51), και για τις καταλογιστικές πράξεις των Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στους οποίους, με το άρθρο 79 του νόμου αυτού, περιήλθε η αρμοδιότητα ελέγχου των απολογισμών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησής και των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Ως εκ του νόμου αιτιολογητέα, επομένως, η εκδιδόμενη από Επίτροπο πράξη καταλογισμού πρέπει, αλλά και αρκεί, στο σώμα της να περιλαμβάνει, έστω και συνοπτικώς, όλα τα ουσιώδη συγκεκριμένα περιστατικά, τα οποία στοιχειοθετούν την ιδιότητα του καταλογιζόμενου ως υπολόγου ή συνευθυνόμενου, την ύπαρξη και το ύψος του ελλείμματος, καθώς και τις ενέργειες του καταλογιζόμενου που συνδέονται αιτιωδώς με τη δημιουργία του, ενώ, κατά τα λοιπά, η αιτιολογία μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου (ΕλΣΟλομ. 1808, 1238/2014, 4689/2013, 1396/2000, VII Τμ. 1456/2019, 1787,1091/2017, 2468/2015, 4199, 3739, 2264, 587, 586/2014).
4. Κατά την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου (ΕλΣΟλομ. 1212/1995, IV Τμ. 971/2019, 2476/2016, 2642, 2282/2014, 3320, 2073, 2058/2011, VII Τμ. 986/2019, 2476/2016, 2633/2014), καταλογισμός είναι η εκτελεστή διοικητική πράξη με την οποία η αρμόδια διοικητική αρχή διαπιστώνει την απαίτηση του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου (νπδδ ή νπιδ) κατά ορισμένου φυσικού ή νομικού προσώπου. Κατά συνέπεια, απαραίτητο στοιχείο της καταλογιστικής απόφασης, η οποία αποτελεί εν ευρεία εννοία βεβαίωση, είναι η αναγραφή σ’ αυτήν του δικαιούχου, υπέρ του οποίου διενεργείται ο καταλογισμός και ο οποίος έχει ενεργό απαίτηση για το βεβαιωθέν ποσό σε βάρος αυτού κατά του οποίου στρέφεται ο καταλογισμός, ενώ σχετική καταβολή σε μη δικαιούχο πρόσωπο δεν συνεπάγεται αυτοδικαίως και την απόσβεση της απαίτησης. Συνεπώς, καταλογιστική πράξη εκδοθείσα υπέρ νομικού προσώπου που δεν έχει ενεργό απαίτηση, είναι νομικά πλημμελής και, ως εκ τούτου, ακυρωτέα, η πλημμέλεια δε αυτή ελέγχεται αυτεπαγγέλτως από το κατ’ έφεση δικάζον Δικαστήριο (βλ. άρθρο 49 παρ. 1 και 2 του, ισχύοντος κατά τον κρίσιμο χρόνο, π.δ/τος 1225/1981).
5. Στην κρινόμενη υπόθεση, από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου προκύπτουν όσα εκτίθενται στις σκέψεις 6 έως 13 που ακολουθούν. 
6. Με τη ……/29.12.2009 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης (ΦΕΚ τ. ΑΕ και ΕΠΕ ../12.1.2010, σελ. 2) συστάθηκε η δημοτική ανώνυμη εταιρεία του άρθρου 266 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α' 114) με την επωνυμία «….» και διακριτικό τίτλο «…», η οποία προήλθε από μετατροπή της «…». Σκοπός της εν λόγω εταιρείας, μοναδικός μέτοχος της οποίας είναι ο Δήμος … είναι η αξιοποίηση της ακίνητης δημοτικής ή κοινοτικής περιουσίας στην περιοχή εκμετάλλευσης των Ιαματικών Πηγών.. και των κτηριακών εγκαταστάσεων αυτών, καθώς και η εκμετάλλευση των κοινόχρηστων χώρων. Η ως άνω δημοτική επιχείρηση διοικείται από εννεαμελές Διοικητικό Συμβούλιο που ορίζεται από το Δημοτικό Συμβούλιο …, ενώ τα ορισθέντα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που είναι αιρετοί εκπρόσωποι του Δήμου … δεν δύνανται να υπερβαίνουν το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών του, εκ των οποίων τουλάχιστον ένα (1) θα προέρχεται υποχρεωτικά από τη μειοψηφία. Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ότι η επιχείρηση εκπροσωπείται, σύμφωνα με τα άρθρα 18 και 22 παρ. 3 του ν. 2190/1920 «Περί Ανωνύμων Εταιρειών», από το Διοικητικό της Συμβούλιο. Εξάλλου, στο άρθρο 4° του Κανονισμού της δημοτικής επιχείρησης προβλέπεται ότι αυτή διαθέτει δική της ταμειακή υπηρεσία, η οποία είναι ανεξάρτητη από τη δημοτική ταμειακή υπηρεσία.
7. Με την 4/17.1.2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου… (ΦΕΚ τ. ΑΕ και ΕΠΕ …/10.2.2011, σελ. 7) ορίστηκαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ανωτέρω δημοτικής εταιρείας με θητεία μέχρι 17.1.2015, ενώ με το από 21.1.2011 Πρακτικό της έκτακτης Γενικής Συνέλευσης και με σχετικό Πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου, αυτό συγκροτήθηκε σε σώμα, με Πρόεδρο τον ………. και μέλος, μεταξύ άλλων, τον εκκαλούντα. Με το ίδιο ως άνω Πρακτικό ορίστηκε ότι η εταιρεία εκπροσωπείται νόμιμα από τον ως άνω Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου «ο οποίος, υπό την ανωτέρω ιδιότητα του, επικυρώνει αντίγραφα πρακτικών της Γενικής Συνέλευσης και του Διοικητικού Συμβουλίου, ενεργώντας μόνος του και με την υπογραφή του υπό την εταιρική σφραγίδα, εκπροσωπεί και δεσμεύει την εταιρία σε κάθε δημόσια, δημοτική κ.λπ. Αρχή και Υπηρεσία, σε όλα τα Δικαστήρια και σε κάθε τρίτο, φυσικό ή νομικό πρόσωπο για όλες τις συναλλαγές και πράξεις που ανάγονται στον εταιρικό σκοπό, δηλαδή ασκεί όλες τις εξουσίες και αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως αυτές
ενδεικτικά αναγράφονται στο άρθρο 13 του Εσωτερικού Κανονισμού Υπηρεσιών της Εταιρίας. Περαιτέρω, με την ίδια απόφαση το Διοικητικό Συμβούλιο προέβη σε παροχή περαιτέρω εξουσιοδοτήσεων, αναγκαίων για λειτουργία της επιχείρησης. Ειδικότερα, ανέθεσε στον εκκαλούντα τις κάτωθι περιοριστικά αναφερόμενες ενέργειες: 1) ανάληψη χρηματικού ποσού μέχρι το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ από τους τραπεζικούς λογαριασμούς όψεως της εταιρείας στα διάφορα πιστωτικά ιδρύματα, 2) παραλαβή των προς την εταιρεία κοινοποιούμενων εγγράφων και δικογράφων και τήρηση πρωτοκόλλου-αλληλογραφίας, 3) παραλαβή και λήψη αξιογράφων από οποιονδήποτε φορέα, δημόσιο, ιδιωτικό, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, καθώς και είσπραξη χρημάτων από τους ανωτέρω και 4) έκδοση φορολογικής, ασφαλιστικής ενημερότητας, θεώρηση βιβλίων-στοιχείων και τυχόν μεταβολές σε Δ.Ο.Υ./Ι.Κ.Α..
8. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Εσωτερικού Κανονισμού Υπηρεσιών της Επιχείρησης, οι αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιχείρησης είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες: «(...) γ) κανονίζει τα της εσωτερικής και εξωτερικής λειτουργίας της εταιρίας και προσδιορίζει κάθε δαπάνη, (...) ζ) αγοράζει και πωλεί για λογαριασμό της εταιρίας πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μηχανήματα, ανταλλακτικά και οποιαδήποτε υλικά, (...), ιβ) εκδίδει και οπισθογραφεί επιταγές, ιδ) αναλαμβάνει και εισπράττει χρήματα, μερισματαποδείξεις, τοκομερίδια, (...) συνάπτει κάθε είδους συμβάσεις και συμφωνίες (...) για την εισαγωγή προϊόντων, που είναι απαραίτητα για την επίτευξη του σκοπού της εταιρίας, (...), ιθ) προσλαμβάνει και απολύει το υπαλληλικό και εργατικό προσωπικό της εταιρίας και ορίζει τις αποδοχές του (...) και κα) κλείνει τα βιβλία της εταιρίας στο τέλος κάθε εταιρικής χρήσης (...)».
9. Κατά τον έλεγχο των λογαριασμών της διαχείρισης της εν λόγω δημοτικής ανώνυμης εταιρείας, οικονομικού έτους 2011, από τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς διαπιστώθηκε ότι, κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2011 (έναρξη υπαγωγής των χρηματικών ενταλμάτων της εταιρείας στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 275 και 286 του ν. 3852/2010, Α' 87) έως 31.12.2011, η εταιρεία δεν υπέβαλε σε προληπτικό έλεγχο τα χρηματικά εντάλματα πληρωμής (ΧΕΠ) που εκδόθηκαν για την πληρωμή των δαπανών της, εξαιρουμένων συγκεκριμένων περιπτώσεων. Ειδικότερα, κατά το ως άνω χρονικό διάστημα εκδόθηκαν 95 ΧΕΠ, συνολικού ποσού 841.476,99 ευρώ, τα οποία, κατόπιν εντολής του Προέδρου του 
Διοικητικού Συμβουλίου, εξοφλήθηκαν από τον ταμία της επιχείρησης στους αναγραφόμενους δικαιούχους. Εκ του ανωτέρω δε ποσού, με την προσβαλλόμενη πράξη κρίθηκε κατ’ αρχήν καταλογιστέο ποσό 704.536,68 ευρώ, καθώς αφαιρέθηκε ποσό 136.940,31 ευρώ, που αφορά σε δαπάνες μισθοδοσίας προσωπικού και κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, ήτοι δαπάνες που κατ’ άρθρο 169 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων εξαιρούνται του προληπτικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
10. Επιπλέον, κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η επιχείρηση εξοφλούσε υποχρεώσεις της με επιταγές πληρωτέες χωρίς την έκδοση χρηματικού εντάλματος πληρωμής, υπαγόμενου στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το ποσό των επιταγών που εξοφλήθηκαν κατά τα ανωτέρω εντός του έτους 2011 και αφορά σε πληρωμή δαπανών, οι οποίες διενεργήθηκαν μετά την 1η. 1.2011, προσδιορίστηκε σε 404.592,30 ευρώ.
11. Κατόπιν τούτων, το ποσό που καταλογίστηκε, με την προσβαλλόμενη, ως έλλειμμα στη διαχείριση της δημοτικής επιχείρησης, με την ειδικότερη αιτιολογία της μη υπαγωγής των σχετικών δαπανών σε προληπτικό έλεγχο, ανήλθε σε 1.093.961,16 ευρώ (704.536,68 + 404.592,30 - 15.167,82 ευρώ που αφορά πληρωμές που διενεργήθησαν με ΧΕΠ υπαχθέντα στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου). Εξάλλου, έλλειμμα θεωρήθηκε, ομοίως, τόσο το ποσό των 270.314,04 ευρώ, το οποίο φέρεται να καταβλήθηκε σε διάφορα πρόσωπα ως αμοιβή για παροχή «έκτακτης εργασίας», η οποία όμως δεν προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκε, όσο και το ποσό των 823.647,12 ευρώ, που αφορά στη διενέργεια προμηθειών και παροχή υπηρεσιών, καθώς όλες οι ανωτέρω δαπάνες διενεργήθηκαν χωρίς την ύπαρξη σχετικών αποφάσεων δέσμευσης πίστωσης, αποφάσεων ανάθεσης, συμβάσεων και πρωτοκόλλων παραλαβής. Πλην όμως, τα ποσά αυτά δεν καταλογίστηκαν, προκειμένου να αποφευχθεί διπλός καταλογισμός, καθόσον είχαν συμπεριληφθεί στο ως άνω ποσό των 841.476,99 ευρώ, λόγω μη υπαγωγής των οικείων δαπανών σε προληπτικό έλεγχο (βλ. σκ. 9).
12. Περαιτέρω, καταλογίστηκε, επίσης, ως έλλειμμα: α) ποσό 2.329,01 ευρώ που αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ του ποσού που προκύπτει από τα δικαιολογητικά που επισυνάπτονται στο Ημερολόγιο Ταμειακών Εισπράξεων, το οποίο και ανεγράφη στο σώμα αυτού και εκείνου που καταχωρήθηκε στα βιβλία της εταιρίας, β) ποσό 2.761,34 ευρώ που αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ του συνολικού ποσού δεκαέξι (16) ΧΕΠ (βλ. σχετ. πίνακα στη σελ. 47 της προσβαλλομένης) που

έχει| καταχωρηθεί στα βιβλία της εταιρείας και εκείνου που εκταμιεύτηκε με βάση τα αντίστοιχα δικαιολογητικά, γ) ποσό 1.155,36 ευρώ που αντιστοιχεί σε δύο (2) τιμολόγια-δελτία αποστολής (5186/23.6.2011 του προμηθευτή Τσάνταλη ΑΕ, ποσού
864,46 ευρώ και 4447/16.12.2011 του προμηθευτή ..., ποσού 290,90 ευρώ), τα
οποία εξοφλήθηκαν μέσα στο ελεγχόμενο έτος, αλλά η πληρωμή τους καταχωρήθηκε δύο φορές στα βιβλία της επιχείρησης και δ) ποσό 1.475,78 ευρώ που αντιστοιχεί σε δύο (2) εισπράξεις που διενεργήθηκαν στις 7.9.2011 (1.375,78 ευρώ- …) και στις 28.12.2011 (100 ευρώ- ………) στον τραπεζικό λογαριασμό της επιχείρησης στην Αγροτική Τράπεζα, αλλά δεν καταχωρήθηκαν στα βιβλία της.
13. Κατόπιν τούτων, με την προσβαλλομένη καταλογίστηκε ως έλλειμμα το συνολικό ποσό του 1.101.682,65 ευρώ (1.093.961,16 + 2.329,01 + 2.761,34 + 1.155,36 + 1.475,78) υπέρ του Δήμου … και σε βάρος, μεταξύ άλλων, και του εκκαλούντος, υπό την ιδιότητά του ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της άνω δημοτικής επιχείρησης. Ειδικότερα, έγινε δεκτό ότι για την αποκατάσταση του ανωτέρω ελλείμματος ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον: α) ο Πρόεδρος, οποίος εκτελούσε όλες τις διαχειριστικές πράξεις της επιχείρησης (υπογραφή χρηματικών ενταλμάτων, πληρωμές, αγορές, πωλήσεις, αναθέσεις προσλήψεις, κλπ.), όπως προκύπτει από το καταστατικό της δημοτικής επιχείρησης και από το υπ’ αριθ. 9463/14.2.2017 έγγραφό του προς την Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς και β) τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που επέδειξαν τουλάχιστον ελαφρά αμέλεια, καθώς, σύμφωνα με την προσβαλλομένη (βλ. σελ. 30-31 αυτής): «όλα τα μέλη του Δ.Σ. καθ’ όλη την διάρκεια του διαχειριστικού έτους 2011, δεν κατέβαλαν την “επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές”, αντικειμενικά, σύμφωνα με τον θεμελιώδη ορισμό του άρθρου 330 Α.Κ., αφού δεν επέδειξαν το ελάχιστο ενδιαφέρον για την διαχείριση της λειτουργίας της επιχείρησης. Ειδικότερα, από το βιβλίο των πρακτικών των συνεδριάσεων του Δ.Σ., προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν (14) συνεδριάσεις του Δ.Σ. στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν όλα τα μέλη, χωρίς ποτέ να τεθεί θέμα που να αφορά στις διαδικασίες εκτέλεσης των αποφάσεων του Δ.Σ. και στις διαδικασίες πληρωμής των δαπανών. Το γεγονός αυτό ουδόλως φαίνεται να προβλημάτισε τα μέλη του Δ.Σ., παρότι ήταν μέλη της τοπικής κοινωνίας και ελάμβαναν γνώση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης. Αδιαφόρησαν για τις υποχρεώσεις που είχαν ως μέλη διοίκησης μιας δημοτικής επιχείρησης και οι οποίες, όπως προκύπτει από το καταστατικό, ήταν ουσιαστικές και όχι μόνο τυπικές. Επίσης αδιαφόρησαν να πληροφορηθούν για τον

τρόπο και τις διαδικασίες που η επιχείρηση έπρεπε να ακολουθεί προκειμένου να διαχειριστεί την περιουσία της. Το γεγονός ότι μεταβίβασαν σχεδόν το σύνολο των αρμοδιοτήτων του Δ.Σ. στον Πρόεδρο της επιχείρησης δεν τους απαλλάσσει από την ευθύνη τους να αποτρέψουν την παραβίαση βασικών κανόνων λειτουργίας της επιχείρησης».
14. Με τα δεδομένα αυτά και-σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3, η προσβαλλόμενη πράξη περιέχει μόνο γενικόλογες και συμπερασματικές κρίσεις ως προς την ευθύνη του εκκαλούντος σχετικά με το διαπιστωθέν έλλειμμα στην εν λόγω δημοτική ανώνυμη εταιρεία, χωρίς επίκληση και παράθεση, έστω συνοπτικώς, συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών και στοιχείων, από τα οποία να προκύπτει η θεμελίωση τυχόν παράνομων πράξεων ή παραλείψεών του και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αυτών και του προκληθέντος ελλείμματος. Η αναφορά δε της ύπαρξης αντικειμενικής ευθύνης του εκκαλούντος λόγω της ιδιότητάς του ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας, δεν αρκεί για να θεμελιώσει την ευθύνη του προς καταλογισμό του διαπιστωθέντος ελλείμματος, καθόσον στην προσβαλλόμενη πράξη δεν αναφέρεται, αλλά ούτε και από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει, η ανάθεση στον εκκαλούντα αρμοδιοτήτων που να σχετίζονται με τις προαναφερόμενες αιτίες δημιουργίας των επίμαχων ελλειμμάτων ή έστω η διενέργεια εκ μέρους του οιασδήποτε διαχειριστικής πράξης, ούτε η έγκριση δαπανών που συνετέλεσαν στη δημιουργία ελλείμματος, αλλά ούτε και γνώση καθοιονδήποτε τρόπο περί της μη τήρησης της νόμιμης διαδικασίας για την πληρωμή των δαπανών και της εν γένει άτακτης διαχείρισης. Τούτο δε, λαμβανομένων υπόψη και των συμπερασμάτων του ελέγχου, όπως αυτά αποτυπώνονται στην προσβαλλόμενη πράξη, ότι το σύνολο των διαχειριστικών ενεργειών που οδήγησαν στην επέλευση του διαπιστωθέντος ελλείμματος πραγματοποιήθηκε από τον Πρόεδρο της εταιρείας, στον οποίο και είχε μεταβιβασθεί το σύνολο των σχετικών αρμοδιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου αυτής. Κατόπιν τούτων, όπως βασίμως προβάλλεται με την υπό κρίση έφεση, η προσβαλλόμενη πράξη, στον βαθμό που δεν εξειδικεύει κατά τα ανωτέρω τα πραγματικά δεδομένα επί των οποίων στηρίχθηκε ο καταλογισμός του εκκαλούντος, δεν διαλαμβάνει επαρκή, πλήρη και σαφή αιτιολογία και, ως εκ τούτου, κατά το μέρος αυτό καθίσταται νομικά πλημμελής και ακυρωτέα (πρβλ. ΕλΣ VI Τμ. 7788/2015).
15. Επιπλέον, η δημοτική ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «….», αποτελεί ίδιο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που διαθέτει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, καθώς και διαχείριση ανεξάρτητη από αυτή του ομώνυμου Δήμου. Επομένως, στην προκειμένη περίπτωση διαπίστωσης ελλείμματος στην οικονομική της διαχείριση, εκείνη διαθέτει ενεργό απαίτηση σε βάρος του εκκαλούντος και, ως εκ τούτου, αποτελεί τη δικαιούχο υπέρ της οποίας πρέπει να διενεργηθεί ο καταλογισμός, και όχι ο Δήμος …, όπως εσφαλμένα αναγράφεται στην προσβαλλόμενη πράξη, η οποία, και για τον πρόσθετο αυτό λόγο, αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενο, είναι νομικά πλημμελής και ακυρωτέα.
16. Κατ’ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η κρινόμενη έφεση να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη καταλογιστική πράξη κατά το μέρος που καταλογίζει σε βάρος του εκκαλούντος το ποσό του 1.101.682,65 ευρώ. Περαιτέρω, πρέπει να αποδοθεί στον εκκαλούντα το παράβολο που κατέβαλε για την άσκηση της έφεσης (άρθρο 73 παρ. 4 του ν. 4129/2013, Α' 52) και, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, να απαλλαγούν το Ελληνικό Δημόσιο και ο Δήμος … από τη δικαστική του δαπάνη (άρθρο 275 παρ. 1 τελευταίο εδάφιο του, κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 2717/1999, Α' 97, Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, αναλόγως εφαρμοζόμενο με βάση το άρθρο 123 του π.δ/τος 1225/1981, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 3472/2006, Α' 135).

Για τους λόγους αυτούς
Δέχεται την έφεση.
Ακυρώνει τη 2/29.9.2017 πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς, κατά το μέρος που καταλογίζει σε βάρος του εκκαλούντος το ποσό του 1.101.682,65 ευρώ.
Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παράβολου στον εκκαλούντα και
Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο και τον Δήμο … από τη δικαστική δαπάνη του εκκαλούντος.