Η Ηλεκτρονική Επίλυση των Διαφορών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Του Γιώργου Τσερκέζη,Δρ.Νομ.,Δικηγόρου Δεκέμβριος 2018

Η χρήση του Ιντερνετ και τά σημερινά ψηφιακά εργαλεία – συμπεριλαμβανομένου του blockchain – διευκολύνει όχι μόνο τη συλλογή και την επεξεργασία απίστευτων όγκων δεδομένων σχετικών με συχνά προκύπτουσες διαφορές και τη μελέτη των μοτίβων τους,αλλά δίνει επίσης τη δυνατότητα να σχεδιασθούν οι βέλτιστοι τρόποι επίλυσης αυτών των προβλημάτων.
………………………………………………………………………………………………

Οι συνήθεις τρόποι επίλυσης των διαφορών από τά δικαστήρια ή τους διαμεσολαβητές προϋποθέτει φυσική παρουσία και παράσταση σε αντιπαραθέσεις κατ’αντιμωλία,στα πλαίσια συγκεκριμένης διαδικασίας,υποκείμενης σε συχνά περίπλοκους δικονομικούς κανόνες και σε εκτέλεση των δικαστικών ή διαιτητικών αποφάσεων με τη συνδρομή της εκτελεστικής εξουσίας. Οσον αφορά τη παροχή νομικής υποστήριξης στους φορείς των δικαιωμάτων που θίγονται με την αφορμή κάποιας διαφοράς,αυτοί συχνά μένουν χωρίς ουσιαστική βοήθεια να τά βγάλουν πέρα στο περίπλοκο και πολλές φορές συγκεχυμένο νομικό σύστημα. Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη έχει καταστεί μείζον ζήτημα για πολλούς πολίτες χαμηλών εισοδημάτων.
Από την άλλη μεριά,το ήδη ισχύον δικαιικό σύστημα επίλυσης διαφορών υποφέρει από τη συσσώρευση υπερβολικού όγκου εκκρεμών υποθέσεων. Για οποιοδήποτε δικαστήριο, η επίλυση μιάς διαφοράς απαιτεί ένα συγκεκριμένο χρόνο από την εισαγωγή της μέχρι τη δημοσίευση της εκτελεστής απόφασης και για τη γραμματεία αυτού του δικαστηρίου η διοικητική διεκπεραίωση απαιτεί επαρκές προσωπικό και αξιόλογους πόρους.
Είναι πλέον γεγονός,ότι τα συστήματα δικαιοσύνης στρέφονται όλο και περισσότερο στις ψηφιακές τεχνολογίες προκειμένου να καταστήσουν δυνατή τη ευρύτερη πρόσβαση των υποκειμένων δικαίου σ’αυτή, να επιτύχουν εξοικονόμηση πόρων και να κερδίσουν σε αποτελεσματικότητα. Η χρήση του Ιντερνετ και τά σημερινά ψηφιακά εργαλεία – συμπεριλαμβανομένου του blockchain – διευκολύνει όχι μόνο τη συλλογή και την επεξεργασία απίστευτων όγκων δεδομένων σχετικών με συχνά προκύπτουσες διαφορές και τη μελέτη των μοτίβων τους,αλλά δίνει επίσης τη δυνατότητα να σχεδιασθούν οι βέλτιστοι τρόποι επίλυσης αυτών των προβλημάτων. Τά εργαλεία αυτά καθιστούν δυνατή τη συλλογή και μελέτη αυτών των μοτίβων και ακόμη μπορούν να βοηθήσουν στην εξακρίβωση και ταυτοποίηση των κοινών αιτίων από τά οποία προκαλούνται και τα οποία έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για μία συγκεκριμένη κατηγορία φορέων δικαιωμάτων. Μπορούν επιπλέον να επιτρέψουν στις βάσεις νομολογιακών δεδομένων την αναζήτηση των πιο ικανοποιητικών λύσεων αυτών των νομικών ζητημάτων. Μπορούν ,τέλος,να σχεδιάσουν τους βέλτιστους τρόπους διαχείρισης των νομικών προβλημάτων προσφέροντας λύσεις που λαμβάνουν υπόψη και την ιδιαιτερότητα μιάς κατάστασης.
Εχοντας αποκτήσει συνείδηση αυτών των δυνατοτήτων,πολλοί φορείς διεθνώς ήδη έχουν ενσωματώσει τη τεχνητή νοημοσύνη στις ηλεκτρονικές τους πλατφόρμες με αυξανόμενη συνεχώς τάση. Πολλοί χρήστες,φυσικά πρόσωπα ή επιχειρήσεις, εμπιστεύονται αυτές τις πλατφόρμες πλέον επιζητούν την χαμηλού κόστους,ταχεία και αποτελεσματική επίλυση των νομικών τους προβλημάτων διαμέσου των ψηφιακών δικαιικών συστημάτων,μεταλλάσσοντας έτσι τον τρόπο με τον οποίο αποδίδεται δικαισύνη. Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες αρχικά επινοήθηκαν για την επίλυση διαφορών που προέκυπταν από ηλεκτρονικές συναλλαγές,αλλά στη συνέχεια εξελίχθηκαν μετατρεπόμενες σ’ένα «έξυπνο» σύστημα, σ’έναν αλγόριθμο ουσιαστικά,που σχεδιάστηκε προκειμένου να διευκολύνει τη διευθέτηση των προκυπτουσών διαφορών προτείνοντας τις κατάλληλες λύσεις ή ακόμη και εκδίδοντας απόφαση γι αυτές. Τη στιγμή αυτή,αρκετές πλατφόρμες παρέχουν αυτοματοποιημένες υπηρεσίες επίλυσης διαφορών,αποκλείοντας τη μεσολάβηση του ανθρώπινου παράγοντα οι οποίες περιλαμβάνουν μέχρι και δικούς τους τρόπους εκτέλεσης.
Τά κύρια χαρακτηριστικά της Ηλεκτρονικής Επίλυσης Διαφορών που συνοψίζονται στη ταχεία διευθέτηση υποθέσεων κάθε είδους και ανεξάρτητα από τον όγκο τους,από απλές υποθέσεις αξίωσης εξόφλησης οφειλών μέχρι και υποθέσεις με πιο περίπλοκα νομικά θέματα, θα μπορούσαν να φανούν πολύ χρήσιμα στην ανάπτυξη αυτοματοποιημένων μηχανισμών επίλυσης διαφορών από τά δικαστήρια. Μ’αυτή τη τεχνολογία,ο απαιτούμενος χρόνος και το κόστος που απαιτούνται για την επίλυση των διαφορών θα μπορούσε να μειωθεί εντυπωσιακά τόσο προς όφελος της πολιτείας όσο και των διαδίκων.
Αυτή τη στιγμή, πολλές χώρες σε διάφορα σημεία του κόσμου έχουν αναγνωρίσει ότι το στοπίο που έχει διαμορφώσει η τεχνολογία τη τελευταία δεκαετία έχουν προκύψει αλλαγές και ευκαιρίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις κυβερνήσεις ως μοχλός μετατροπής των δικαιικών τους συστημάτων προκειμένου να εξυπηρετούν καλύτερα τους στόχους τους. Η Μ.Βρεττανία,η Κίνα,η Σιγκαπούρη,η Αυστρία,η Εσθονία,η Σλοβακία,η Φιλανδία έχουν ήδη ενσωματώσει αυτοματοποιημένα ψηφιακά εργαλεία στα δικαιικά τους συστήματα. Η συμβολή των διάφορων τάσεων στη πληροφορική τεχνολογία μεταμορφώνει το συγκεκριμένο τεχνολογικό τοπίο: οι υπερπροηγμένες κινητές «έξυπνες» συσκευές και η ευρεία συνδεσιμότητα επιτρέπουν την εύκολη πρόσβαση σε τέτοιους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών. Το Blockchain και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν πρόκληση τόσο στην διασφάλιση εκτέλεσης των συναπτομένων συμβάσεων,όσο και στη ταχεία έκδοση δικαστικών αποφάσεων.
Η διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών τά τελευταία χρόνια διευκόλυνε τους επαγγελματίες νομικούς να αποκτήσουν απευθείας πρόσβαση και να συνεργασθούν με τά δικαστήρια και τις διοικητικές αρχές και να επιτευχθεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα μέσω της διαλειτουργικότητας μεταξύ των υπαρχουσών επιλογών πληροφορικών και επικοινωνιακών μέσων. Εφθασε η ώρα για το επόμενο βήμα της ψηφιακής επανάστασης: την διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στο δικαστική λειτουργία