Δημοπρασία εκμισθώσεως δημοτικού ακινήτου.

Τα πλαίσια του ελέγχου νομιμότητας της διεξαγωγής πλειοδοτικής δημοπρασίας εκμισθώσεως δημοτικού ακινήτου.

Τα πλαίσια του ελέγχου νομιμότητας της διεξαγωγής πλειοδοτικής δημοπρασίας εκμισθώσεως δημοτικού ακινήτου.

Του Γεωργίου Τσερκέζη, Δρ. Νομ. Δικηγόρου

……………………………………………………………………………

      Η διαδικασία διεξαγωγής της πλειοδοτικής δημοπρασίας δημοτικών ακινήτων εξακολουθεί να διέπεται από τις διατάξεις του πδ 270/81 «περί καθορισμού των οργάνων, της διαδικασίας και των όρων διενεργείας δημοπρασιών δι’ εκποίησιν ή εκμίσθωσιν πραγμάτων των δήμων και κοινοτήτων» (Α΄77).

     H διακήρυξη της δημοπρασίας αποτελεί κανονιστική διοικητική πράξη, και ως εκ τούτου, δεσμεύει με τους, κατά νόμο, όρους της το Δημόσιο, ή το νομικό πρόσωπο που διενεργεί το διαγωνισμό, καθώς και τους συμμετέχοντες σε αυτόν, τυχόν δε παράβαση ουσιώδους όρου της διακήρυξης, είτε κατά την διάρκεια του διαγωνισμού, είτε κατά την συνομολόγηση της σύμβασης, που καταρτίζεται μετά τη διενέργεια του διαγωνισμού, είτε κατά το στάδιο της εκτέλεσης αυτής, καθιστά μη νόμιμη τη σχετική διαδικασία και επάγεται ακυρότητα. Η δε αναφορά της διακήρυξης σε διατάξεις και νομοθετήματα, τις καθιστά μέρος του κανονιστικού πλέγματος, που διέπει το διαγωνισμό.

    H   δημοπρασία για τη μίσθωση ακινήτου είναι σύνθετη διοικητική ενέργεια η οποία ολοκληρώνεται με την έκδοση εγκριτικής του αποτελέσματος της δημοπρασίας πράξης, κατά τον έλεγχο της οποίας ασκείται παρεμπιπτόντως έλεγχος και σε κάθε άλλη πράξη στην οποία στηρίχθηκε η λήψη της.  Κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δύο ή περισσότερες εκτελεστές πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι συγκροτούν σύνθετη διοικητική ενέργεια, όταν εκδίδονται στο πλαίσιο της ίδιας νομοθεσίας, η οποία, περαιτέρω, προβλέπει τη διαδοχική έκδοση αυτών για την επίτευξη συγκεκριμένης ενέργειας που συντελείται με την έκδοση της τελικής πράξης. Στη διαδικασία της σύνθετης διοικητικής ενέργειας, οι προηγούμενες πράξεις αποβάλλουν την αυτοτέλειά τους, δηλαδή τον εκτελεστό χαρακτήρα τους, και ενσωματώνονται στην τελική. Επειδή, μια σειρά εκτελεστών διοικητικών πράξεων συνιστά σύνθετη διοικητική ενέργεια, όταν οι προηγούμενες πράξεις εκδόθηκαν ειδικά για να καταστήσουν δυνατή την έκδοση της τελικής πράξης, η οποία είναι αναγκαία για να παραγάγουν όλες αυτές τα έννομα αποτελέσματά τους, οπότε και αποτελεί την κυρίαρχη πράξη της όλης διαδικασίας. Η πράξη δηλαδή που εκδίδεται στο τέλος της αλυσίδας δημιουργεί μια νομική πραγματικότητα, ενώ η ενδιάμεση ή οι ενδιάμεσες πράξεις δεν μπορούν να τροποποιήσουν οριστικά την νομική κατάσταση του αποδέκτη παρά μέσω της έκδοσης της τελικής πράξης που τους προσδίδει την πλήρη νομική τους υπόσταση.

       Στη περίπτωση της δημοπρασίας για την εκμίσθωση δημοτικού ακινήτου, η διοικητική ενέργεια ολοκληρώνεται με την έκδοση απόφασης κατακύρωσης από την καθ΄υλην αρμόδια προς τούτο Οικονομική Επιτροπή, στην οποία ενσωματώνεται το σύνολο των πράξεων που έχουν προηγηθεί και τελούν σε πλήρη συνάφεια με τη δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε για συγκεκριμένο δημοτικό ακίνητο.

     Ως συναφείς πράξεις οι οποίες τελούν σε άμεση συνάρτηση με την τελική πράξη της κατακύρωσης του αποτελέσματος δημοπρασίας, είναι τόσο οι πράξεις οι προβλεπόμενες εκ του νόμου ως προϋπόθεση για την έκδοση της τελικής πράξης, ως και πράξεις που αφορούν το κύρος των ενδιάμεσων πράξεων, και που δυνητικά μπορούν να τροποποιήσουν την νομική πραγματικότητα της τελικής πράξης, σε περίπτωση διαπίστωσης πλημμελειών επ’αυτών. Ως εκ τούτου αν και είναι λογικώς ανεξάρτητες μεταξύ τους και συχνά ετερόκλητες, συνδέονται με έναν αδιάρρηκτο ουσιαστικό δεσμό, μια έκφανση του οποίου είναι και η χρονική αλληλουχία των πράξεων και η επιρροή των εννόμων αποτελεσμάτων της πράξης που προηγείται στην επόμενη.

     Κατά τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου και κυρίως την αρχή της χρηστής διοίκησης και της νομιμότητας της διοικητικής δράσης, οι σύνθετες διοικητικές πράξεις θα πρέπει να ακολουθούνται από χρονική συνέπεια ώστε πριν την έκδοση της τελικής απόφασης, να έχουν ήδη επιλυθεί τα ζητήματα που εμφανίσθηκαν κατά τη λήψη ενδιάμεσης απόφασης και οφείλουν να έχουν επιλυθεί και απαντηθεί πριν την έκδοση της τελικής απόφασης, όπως εν προκειμένω η απόφαση που αφορά ασκηθείσες ενστάσεις επί το Πρακτικού Δημοπρασίας.

    Εξάλλου, η αρχή της χρηστής διοίκησης πλήττεται και από το γεγονός ότι η έκδοση απόφασης για τη κατακύρωση της δημοπρασίας, κατ’ ουσίαν προκαταβάλλει  το ίδιο όργανο, ήτοι την Οικονομική Επιτροπή, για την έκδοση απόφασης που είναι δυνατό να ανατρέπει τη νομική πραγματικότητα που δημιουργείται από την έκδοση απόφασης κατακύρωσης δημοπρασίας.

     Στη διακήρυξη επιβάλλεται να προσδιορίζονται επακριβώς, τα προς συμμετοχή στο διαγωνισμό, απαιτούμενα προσόντα και τα υποβλητέα, κατά την κατάθεση της προσφοράς, δικαιολογητικά και λοιπά στοιχεία. Εν όψει τούτων, αλλά και των αρχών της ισότητας, της τυπικότητας, της διαφάνειας και της δημοσιότητας των ελαχίστων όρων συμμετοχής, που διέπουν τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων, κατά το πνεύμα, τόσο της κοινοτικής, όσο και της εθνικής νομοθεσίας, ο διαγωνιζόμενος οφείλει να υποβάλει τα αξιούμενα από τη διακήρυξη, ή από τυχόν άλλη διάταξη, στην οποία αυτή ρητά παραπέμπει, δικαιολογητικά και στοιχεία, για την απόδειξη ιδιότητας κρίσιμης για τη συμμετοχή στο διαγωνισμό. Η μη υποβολή των ζητουμένων δικαιολογητικών από τους καταθέτοντες φάκελο συμμετοχής στη δημοπρασία συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια, επιφέρουσα τον αποκλεισμό τους από την περαιτέρω συμμετοχή τους στο διαγωνισμό. Επομένως οι συμμετέχοντες οι οποίοι δεν προσκομίζουν μέσα στο φάκελο,  δικαιολογητικό που ζητείται «επί ποινή αποκλεισμού» από τη διακήρυξη, αποκλείονται κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής και δεν συμμετέχουν στη συνέχεια της πλειοδοτικής δημοπρασίας .

         Σκοπός της ενιαίας εφαρμογής των όρων της διακήρυξης και της τήρησης των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας είναι η διαμόρφωση ενός ασφαλούς δικαιϊκού πλαισίου εντός του οποίου θα διεξαχθεί ο διαγωνισμός και η αποφυγή αδικαιολόγητων αιφνιδιασμών των υποψηφίων οι οποίοι θα γνωρίζουν εκ των προτέρων ασφαλώς και με ακρίβεια τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Βάσει της αρχής της τυπικότητας και της αυστηρά τυπικής διαδικασίας, οι προσφορές των διαγωνιζόμενων πρέπει να πληρούν απολύτως τους όρους της διακήρυξης, υπό το πλήρες περιεχόμενο, κάθε δε παράβαση διατάξεων της διακήρυξης – η οποία ελέγχεται και αυτεπάγγελτα από την αναθέτουσα αρχή- συνεπάγεται την ακυρότητα, τόσο της παράτυπης προσφοράς και τον αποκλεισμό του υποψηφίου που τις παραβίασε, όσο και των πράξεων των διοικητικών αρχών που αντιβαίνουν τη διακήρυξη, δηλ. των εγκριτικών πράξεων του αποτελέσματος του διαγωνισμού.  Άλλωστε η αρχή της δεσμευτικότητας της διακήρυξης κατοχυρώνεται και στο ενωσιακό δίκαιο αφού κάθε απόκλιση από τους όρους αυτής αποτελεί παραβίαση της αρχής της ισότητας των διαγωνιζομένων, ενώ η αρχή της τυπικότητας δεν επιτρέπει να τεθούν εκτός διατάξεις της διακήρυξης οι οποίες θεσπίζουν υποχρέωση υποβολής στοιχείων επί ποινή αποκλεισμού από τον διαγωνισμό. Κατά συνέπεια, οι όροι που τίθενται επί ποινή αποκλεισμού από τη διακήρυξη αποτελούν δέσμια αρμοδιότητα της επιτροπής διαγωνισμού.